-Ποια υπήρξε η αφορμή που σάς παρώθησε να ασχοληθείτε με τη λογοτεχνία;

Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι είναι δυνάμει δημιουργοί, αυτή είναι η ουσιαστική φύση του ανθρώπου. Το αν θα εκδηλωθεί αυτό εξαρτάται από τις συνθήκες. Θεωρώντας λοιπόν αυτονόητη την «εσωτερική παρόρμηση», θα πω ότι μάλλον με βοήθησαν οι συνθήκες, αλλά με τον αντίθετο τρόπο από ότι θα περίμενε κανείς: ζούσα και ζω έξω από «χώρους» λογοτεχνικούς ή καλλιτεχνικούς (αν και προέρχομαι από αυτούς), οπότε είχα σχηματίσει από μόνη μου την πεποίθηση ότι θα είναι κάτι εύκολα πραγματοποιήσιμο! Επίσης ζούσα και ζω έξω από πιέσεις (τη φτώχια δεν τη θεωρώ πίεση, αν έχεις τα αναγκαία) ή υποχρεώσεις οικογενειακές, επιθυμία για «καριέρα» κλπ. Ήμουν δηλαδή ελεύθερη να το κάνω, να συγκεντρωθώ σε αυτό και απλώς το έκανα!
Τώρα βέβαια, αν δω με λίγο περισσότερη ειλικρίνεια τη ζωή μου, θα φανεί ότι μάλλον πίεσα επώδυνα τα πράγματα προς την κατάσταση αυτής της «ελευθερίας», άρα η ανάγκη για δημιουργία ήταν ίσως λίγο μεγαλύτερη από ό,τι στο μέσο όρο. Δεν ξέρω γιατί. Μπορεί να είναι DNA! (Όχι «του Έλληνα» ?)

-Ποια συστατικά της σύγχρονης πραγματικότητας θα μπορούσαν να αποτελέσουν την πρώτη ύλη για ένα μυθιστορηματικό έργο;

Βεβαίως όλα όσα είναι ταυτόχρονα και διαχρονικά, δηλαδή η οργάνωση της κοινωνίας και της οικογένειας, η προβληματική των ανθρώπινων σχέσεων, η φιλία, η προσπάθεια για αγάπη, ο φόβος του θανάτου, η κυρίαρχη και μη ιδεολογία.
Ειδικά για τη σύγχρονη όμως πραγματικότητα μπορώ να αναφέρω τρία, με σειρά αύξουσα ως προς την αξία για μένα:
α) Η περίφημη «αναζήτηση της ταυτότητας». Προσωπικά αισθάνομαι ότι είναι λίγο κλισέ της εποχής, ενισχυόμενο και από τις γνωστές διεθνείς εξελίξεις. Στην πραγματικότητα είναι μια διαχρονική ανθρώπινη αγωνία και συχνά δεν δίνει σπουδαία αποτελέσματα, ούτε στη ζωή ούτε λογοτεχνικά. Αλλά αυτό μπορεί να είναι απλώς δική μου αδυναμία ματιάς, ή έλλειψη ευαισθησίας στο θέμα, γιατί σπουδαία σύγχρονα έργα έχουν γραφτεί με αυτή ακριβώς την αναζήτηση ως γνώμονα.
β) Η σύγχρονη πόλη: η πόλη είναι πεδίο μυθιστορηματικό (και γενικότερα πεζογραφικό) από τη γέννησή της. Αλλά ειδικά η σύγχρονη πόλη τείνει να έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που αρχίζει να αναγνωρίζει και ο πολιτικός στοχασμός: την «πολυπολιτισμικότητα», την ιδιαίτερα σύνθετη (με στοιχεία από παλαιά και φθίνοντα μέχρι νέα εν σπέρματι) δυναμική της, την πολύπλοκη και διαταξική παραβατικότητα, τη δημιουργία ισχυρών ομάδων έξω από την οικογένεια, τη «μικροϊδεολογία», δηλαδή τη συνεκτική ιδεολογική πίστη σε μια λεπτομέρεια, σε έναν ειδικό τομέα. Όλα αυτά μαζί συνιστούν μια νέα πολιτικοκοινωνική και ιδεολογική πραγματικότητα, τόσο που μερικοί στοχαστές έχουν αρχίσει να μιλούν για μια ιδιόρρυθμη επιστροφή στην «Πόλη-κράτος»! Το μυθιστόρημα έχει πολύ γόνιμο έδαφος εδώ λοιπόν!
γ) Η γυναίκα. Σ? αυτό δεν έχει δοθεί ακόμα η σημασία που θα έπρεπε: εδώ και λίγα χρόνια, είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας ?η ΠΡΩΤΗ όμως- που η γυναίκα, κυρίως (αλλά όχι μόνο) στη «Δύση», δεν είναι πια αυτό που από καταβολής της ανθρωπότητας ήταν. Είναι ισότιμη ?οικονομικά πρώτα- μονάδα, ανατρέφεται ως αυτόνομο ον. Αυτό θα έπρεπε να έχει σημάνει επανάσταση στη λογοτεχνία, και δεν εννοώ τη «φεμινιστική». (Ο φεμινισμός θα έπρεπε λογικά να είναι ξεπερασμένος, δεν είναι όμως, δυστυχώς). Σκεφτείτε: ο περίφημος Σουάν του Προυστ δεν είναι ερωτευμένος με μια γυναίκα. Είναι ερωτευμένος με μια πουτάνα! Δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι αλλιώς, καμιά απλώς «γυναίκα» δεν ήταν πρόσφορη για τέτοια συναισθήματα. Η εκλεπτυσμένη και νευρωτικά αναλυμένη ζήλια του δεν είναι η ζήλια του εραστή, είναι η ζήλια αυτού που κοινωνικά δεν μπορεί παρά να αποδέχεται τον αντεραστή! Πριν το χαρακτηρίσετε περιπτωσιολογία, αναλύστε οποιαδήποτε αξιόλογη γυναικεία μορφή στην έως τώρα λογοτεχνία και θα δείτε πως σχεδόν ό,τι την αφορά είναι συνθήκη του περιορισμού, της εξιδανίκευσης και της εμπορεύσιμης φύσης του φύλου της. Ξέρω πως αυτά τα έχουν πει οι φεμινιστές εδώ και πολλά χρόνια, αλλά στην πράξη ?και στη λογοτεχνία, τόσο την πρωτογενή όσο και την ερμηνεία της- ακόμα λίγα έχουν αλλάξει! Αυτό όμως με τα χρόνια θα εξαφανιστεί. Η γυναίκα είναι πια απολύτως ίση! Και δεν εννοώ ό,τι ο δυτικός κόσμος αποκαλεί ως τώρα «σεξουαλική ελευθερία» -που κατ? εμέ είναι και αμφισβητήσιμη- εννοώ κάτι πολύ πιο ριζικό: την σχεδόν απόλυτα αδιαφοροποίητη, με βάση το φύλο, ματιά απέναντι στον κόσμο και τις δυνατότητές του για το άτομο. Αυτό λοιπόν είναι νέο έδαφος για τη λογοτεχνία, στη νέα συνθήκη αμοιβαίων εξαρτήσεων και ψυχολογικών-κοινωνικών δεσμών που δημιουργεί.

-Οι ήρωες των βιβλίων σας χαρακτηρίζονται από την πολυπλοκότητα του χαρακτήρα τους και την εξάρτησή τους από ποικίλα συμπλέγματα και επιθυμίες, ομολογημένες ή ανομολόγητες. Θεωρείτε ότι τα χαρακτηριστικά των μυθιστορηματικών ηρώων σας συνάδουν με αυτά του σύγχρονου ανθρώπου;

Εγώ πάλι θα θεωρούσα τους ήρωές μου μάλλον ελλιπείς σε σχέση με αυτό που λέτε, μάλλον επιφανειακούς! Θα ήθελα δηλαδή να έδειχνα ακόμα μεγαλύτερη πολυπλοκότητα! Πιστεύω πως ο άνθρωπος είναι δυνητικά πολύπλοκος, και αυτό θέλω, συν τοις άλλοις, να αποδώσω! Αλλά σε σχέση με αυτό που ρωτάτε, δηλαδή τον σύγχρονο άνθρωπο, η απάντηση είναι πως, δυστυχώς για μένα, μάλλον όχι! Ο σύγχρονος άνθρωπος (χωρίς να ξέρω τι ήταν ο παλιότερος) είναι ρηχός, δεν προλαβαίνει να συνειδητοποιήσει τα διάφορα επίπεδα και πλευρές που διαθέτει! Συγγνώμη λοιπόν για την ..αλαζονεία (χιούμορ!), αλλά θα ήθελα να τον βοηθήσω σε αυτό, οπότε θα συνεχίσω στο δρόμο που χάραξα ?των ποικίλων συμπλεγμάτων και επιθυμιών που λέτε! Είναι ωραίο πράγμα ο πλούσιος και αντιφατικός άνθρωπος, και σήμερα η μόρφωση του δίνει τη δυνατότητα να χειριστεί καλύτερα αυτή τη πολυπλοκότητα, γιατί λοιπόν να την ισοπεδώνει με μια «εικόνα»; Αλλά να που φτάσαμε στην «αυτογνωσία», μια άλλη λέξη για την «ταυτότητα», πιο δυναμική όμως και διαλεκτική!

-Έχετε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή σας: «Όσους ήρωες και να φτιάξω, οι μήτρες βρίσκονται ήδη στο πρώτο μου βιβλίο», εννοώντας το μυθιστόρημά σας, «Μαχαίρι στην μπότα» που εκδόθηκε το 1997. Πιστεύετε ότι το πρώτο δείγμα γραφής ενός συγγραφέα σημαδεύει ανεξίτηλα τη λογοτεχνική του διαδρομή;

Να σας πω, από τότε που το δήλωσα? μεγάλωσα, αλλά μια αλήθεια σε αυτό υπάρχει. Κάποια βιώματα και προσωπεία έχουν αρχετυπικό βάρος για τον καθένα μας και ωριμάζοντας απλώς τους δίνουμε άλλη μορφή και έκφραση. Ακόμα και άθελά μας, αν και αυτό (το «άθελά μας») για μένα συνιστά αδυναμία. Είναι αυτό που λέει η κριτική, ότι «ο συγγραφέας γράφει συνεχώς το ίδιο βιβλίο». Θα ήθελα να πιστεύω πώς αυτό στην περίπτωσή μου δεν εφαρμόζεται ...κυριολεκτικά!

-Στο προσωπικό σας ιστολόγιο περιέχονται κριτικές των έργων σας. Θεωρείτε ότι η κριτική επηρεάζει και σε ποιο βαθμό τις προτιμήσεις του αναγνωστικού κοινού;

Δεν ξέρω. Μάλλον θα εξαρτάται από το αναγνωστικό κοινό και τη σχέση του με την κριτική. Υπάρχει αναγνωστικό κοινό που δεν διαβάζει καθόλου κριτική. Στον αντίποδα υποπτεύομαι ότι υπάρχει μια μερίδα αναγνωστών που είναι συγγενική (με την ευρεία έννοια) με το «χώρο», και αναλύει τι έγραψε ο τάδε κριτικός, έχοντας από πριν μια γνώμη όχι για το έργο, αλλά για τον ...κριτικό! Η αγνή συνισταμένη («ε, ας δούμε και την κριτική») είναι νομίζω η « υγιέστερη» -και ελπίζω η συνηθέστερη- περίπτωση.