|
Συντάκτης: Ρουμπέκα Κατερίνα
|
|
Τρίτη, 21 Ιούνιος 2011 20:17 |
|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL Στέεν Γιάν (Jan Steen), Ολλανδός ζωγράφος, (Λέυντεν 1626-1679). Μαθητής και γαμπρός του Γιάν Βαν Γκόγιεν, ανήκε από το 1648 στη συντεχνία των ζωγράφων του Λέυντεν και κατόπιν εργάστηκε διαδοχικά στη Χάγη, στο Ντελφτ, στο Χάαρλεμ και πάλι στο Λέυντεν. Κάνοντας συγχρόνως τον ταβερνιάρη στο Ντελφτ, συνδύαζε όπως και άλλοι Ολλανδοί ζωγράφοι, το επάγγελμα με την τέχνη. Ήταν ο κατά εξοχήν ζωγράφος ρωπογραφιών, που έπαιξε στον χρυσό αιώνα της ολλανδικής τέχνης, τον ρόλο του λαμπρού χρονικογράφου και του πνευματώδους αφηγητή των ηθών και των εθίμων. Η εξαιρετική αφηγηματική φαντασία του εκφράστηκε με μια πλατιά θεματογραφία χαριτωμένων και εύθυμων καταστάσεων, όπου εκδηλώνεται μαζί με το καλοπροαίρετο και αισιόδοξο πνεύμα του, περισσότερο εντυπωσιακό παρά βαθύ, η ευημερία και το κέφι της αστικής κοινωνίας της εποχής του. (Πάνω αριστερά φωτογραφία: Αυτοπροσωπογραφία 1670)
Παιδιά διδάσκουν μια γάτα να χορέψει
Αν και ασχολήθηκε και με την θρησκευτική ζωγραφική, την προσωπογραφία και τις μυθολογικές σκηνές, τα πιο συνηθισμένα και τα πιο επιτυχημένα θέματα της ζωγραφικής του είναι οι γιορτές, οι χοροί, τα συμπόσια, οι διασκεδάσεις, οι συνήθειες της σπιτικής και της αστικής ζωής. Το «Παιχνίδι με τις μπίλιες», είναι της νεανικής περιόδους του (1652), η «Ερωτική γιορτή» (1661), «Η εύθυμη παρέα» (1666-1670), μαρτυρούν τις κυριότερες αρετές της τεχνοτροπίας του στη σύνθεση των ζωγραφικών στοιχείων.
Το γλέντι της βάφτισης, 1664
Το έργο του «Το γλέντι της βάφτισης» (1664), παριστάνει μια χαρούμενη στιγμή από τη ζωή του λαού, το γλέντι μετά από μια βάφτιση. Παρατηρούμε ένα άνετο δωμάτιο με μια κόγχη στον τοίχο για το κρεβάτι όπου είναι ξαπλωμένη η μητέρα, ενώ φίλοι και συγγενείς περιτριγυρίζουν τον πατέρα που κρατά το μωρό. Παρατηρώντας τους διάφορους τύπους και με τι τρόπο διασκεδάζουν, δεν πρέπει να σταματήσει στις λεπτομέρειες, αλλά να θαυμάσει και την τέχνη με την οποία ο καλλιτέχνης συνδύασε όλα τα στοιχεία σε μια σύνθεση. Η μορφή στο πρώτο πλάνο, βλέπουμε την ράχη της, είναι ένα θαυμάσιο ζωγραφικό κομμάτι με χρώματα εύθυμα, που έχουν μια ζεστασιά και μια αβρότητα που δεν την ξεχνά κανείς εύκολα, όταν έχει δει το πρωτότυπο. Συχνά, συνδέουμε την ολλανδική τέχνη του 17ου αιώνα με τη διάθεση ευθυμίας και καλοπέρασης που βρίσκουμε στα έργα του Γιάν Στέεν.
Η Άρρωστη από Έρωτα
Στον πίνακά του «Η Άρρωστη από Έρωτα», αναζητούμε μια ανθολογία των αφηγηματικών και συνθετικών τύπων της ολλανδικής ζωγραφικής στα μέσα του 17ου αιώνα, που ερμηνεύονται όχι μόνο με συνειδητή ικανοποίηση, αλλά και με γνήσιο ενθουσιασμό. Τα στοιχεία αυτά είναι το παιχνίδι του φωτός και της σκιάς σε πολλές παραλλαγές. Το συνταίριασμα των γεωμετρικών στοιχείων, οι προοπτικές απόψεις σιωπηλών εσωτερικών, οι περίτεχνες οφθαλμαπάτες στην απόδοση του υφασμένου μαλλιού και της ψάθας. Τα στενά ανοίγματα στα πλάγια που μας αφήνουν να διακρίνουμε τι γίνεται έξω, οι πυκνές μάζες ενός χρώματος και η προτίμηση για τη νεκρή φύση, για τα ζώα, για τα ωραία πρόσωπα και τη δροσερή λάμψη πάνω σε μεταξωτά γουναρικά και αντικείμενα από μέταλλο ή χοντρό γυαλί. Όλο αυτό το πλατύ θεματολόγιο από διαφορετικά στοιχεία αποκτά ενότητα, χάρη στην εύθυμη ατμόσφαιρα που δημιουργείται με έναν προσεκτικά κατευθυνόμενο φωτισμό, χάρη στη λιτότητα που υπάρχει κάτω από τον παραδοσιακό πλούτο και τέλος χάρη στην ευτυχισμένη και ενστικτώδη συμμετοχή του καλλιτέχνη στην ίδια του την αφήγηση.
Η Άρρωστη
Στο έργο του «Η Άρρωστη», γεμάτο θέρμη και ζωντάνια, κατορθώνει να δώσει την άνεση και την θαλπωρή του σπιτιού στα ατέλειωτα βράδια του Βορρά. Είναι φανερό πως οι συμβατικότητες της συνθέσεως δεν χρησιμεύουν παρά μόνο για να πλαισιώσουν ένα ποιητικό αποτέλεσμα. Το μεγάλο κρεβάτι αριστερά δεν είναι απλώς ένα μέσο για τη μέτρηση του χώρου, αλλά ένα δεύτερο ακόμα πιο οικείο δωμάτιο, μέσα σε αυτό που κοιτάζουμε. Το λαγούτο δεν σημαδεύει μόνο με τον όγκο του τον κεντρικό άξονα της εικόνας, αλλά δίνει και έναν τόνο σπιτίσιο, όπως και το ρολόι που είναι τοποθετημένο έτσι ώστε να δείξει την προοπτική υποχώρηση του τοίχου στα πλάγια. Ανάμεσα σε όλα αυτά τα καθημερινά αντικείμενα στέκεται ένας γιατρός, με τη συμβατική φορεσιά και την συμβατική στάση. Το πρόσωπο και τα χέρια του εκφράζουν αβεβαιότητα. Η ψυχολογία της άρρωστης είναι αμφίβολη. Τα μάτια και το στόμα της δείχνουν ανησυχία, αλλά η ανησυχία αυτή εκφράζεται με κάποια ειρωνεία. Φαίνεται πως η αρρώστια αυτή είναι αφορμή για καθισιό. Τα χέρια που πέφτουν και το κεφάλι που ακουμπά επάνω στο προσκέφαλο είναι γεμάτα αισθησιασμό.
Η γιορτή του Αγίου Νικολάου
Στον πίνακά του «Η γιορτή του Αγίου Νικολάου», παρατηρούμε μερικά παιδιά που έχουν πάρει παιχνίδια και γλυκίσματα και είναι ευχαριστημένα. Ένα άλλο κλαίει επειδή έχει τιμωρηθεί. Ο καλλιτέχνης έχει συλλάβει την οικογενειακή σκηνή σε μια στιγμή γεμάτη ζωντάνια. Η απόδοση του τόπου και των αντικειμένων είναι εξαιρετικά επιτυχημένη. Τα παράθυρα στο βάθος αποδίδουν το αίσθημα μιας χειμωνιάτικης μέρας και η αντίθεση με την θαλπωρή του εσωτερικού είναι έντονη. Οι μεγάλοι απολαμβάνουν την ευχαρίστηση των παιδιών, παιχνίδι του καλλιτέχνη απόδοσης ευχαριστημένων εκφράσεων. Στη μορφή του μικρού κοριτσιού, που έχει αρπάξει το αγαλματάκι ενός αγίου και έχει περάσει στο μπράτσο του έναν κουβά, καθώς στρέφεται να κοιτάξει την γιαγιά του, ο ζωγράφος έχει επιτύχει ένα σπάνιο ποιητικό τόνο. Πολύ κριτικοί διατύπωσαν την άποψη πως, οι ζωγράφοι που ασχολούνται με εύθυμα θέματα λησμονούν τα εικονογραφικά προβλήματα.
|
Πρέπει να συνδεθείτε πρώτα για να μπορέσετε να πραγματοποιήσετε σχόλιο. Η εγγραφή σας είναι δωρεάν.
|