|
Συντάκτης: Κατερίνα Ρουμπέκα
|
|
Σάββατο, 25 Απρίλιος 2009 11:26 |
|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΙΣΜΟΣ
Πολωνία- Μερλίνι
Με τον όρο νεοκλασικισμό, χαρακτηρίζεται μια μεγάλη πολιτιστική κίνηση, που διαδόθηκε ευρύτατα στην Ευρώπη, στη δεύτερη πεντηκονταετία του 18ου αιώνα και στις πρώτες δεκαετίες του 19ου. Η αρχή του ανάγεται στο ενδιαφέρον για τις αρχαιολογικές σπουδές, που ανακινήθηκε μετά τις επιτυχείς ανασκαφές του Ηρακλείου και της Πομπηίας στην Καμπανία, και από την εκπληκτική προσωπικότητα του Γερμανού ερευνητή και καλλιτέχνη Γιόχαν Γιοακίμ Βίνκελμαν, ο οποίος με την δημοσίευση του έργου του «Ιστορία της Τέχνης της Αρχαιότητος», (1764), άσκησε μεγάλη επίδραση στις αισθητικές αντιλήψεις των συγχρόνων του.
Παρίσι- Κονστάν ντ'Ιβρύ
Η ερμηνεία που έδωσε στην κλασική αρχαιότητα ο Βίνκελμαν, βασίζεται στην αρχή, ότι η ελληνική τέχνη πραγματοποίησε κατά τρόπο τέλειο, την ιδέα του αιώνιου και ιδανικού «ωραίου», με την τελειότητα και το υψηλό πνεύμα των μορφών και με την εσωτερική ηρεμία. Οι χαρακτήρες αυτοί ανευρίσκονται στις λείες πλαστικές επιφάνειες των γλυπτών, στην αρμονία των αναλογιών των αρχιτεκτονικών μνημείων και στα αριστουργήματα της ποιήσεως, που ακόμα και όταν αποδίδουν τον πόνο ή το πάθος, εκφράζουν μια αξιοπρεπή γαλήνη και ηρεμία.
Τόμας Τζέφερσον
Αυτή η νέα αντίληψη για τον αρχαίο κόσμο υποκρύπτει μια καινούρια ψυχική κατάσταση, διαποτισμένη από βαθειά ανησυχία και ταραχή και σχεδόν άσχετη με άλλα προηγούμενα κλασικίζοντα ρεύματα. Το νεοκλασικό ιδεώδες εκφράζει στην πραγματικότητα μια προρομαντική διάθεση, είναι νοσταλγία περασμένων και χαμένων κόσμων, πόθος χωρίς ελπίδα ανεπανάληπτων παραδείσων, είναι τέλος μιας πλευράς του εξωτισμού, που ήταν ευρύτατα διαδεδομένος στη δεύτερη πεντηκονταετία του 18ου αιώνα.
Ζιροντέ- Τριοζόν
Η νεοκλασική τέχνη είναι το αποτέλεσμα της αντιδράσεως στο μπαρόκ και στο ροκοκό. Το μνημειακό έργο του Βίνκελμαν έγινε το ευαγγέλιο τριών γενεών καλλιτεχνών, για την προσπάθεια της κατανοήσεως της τέχνης με τα δικά της μέσα, δηλαδή από τα σχήματα και τους ρυθμούς και της αντιμετωπίσεώς της ως ιστορίας των διαδοχικών μορφών και όχι ως χρονικού των καλλιτεχνών. Σκοπός της τέχνης είναι να πραγματοποιήσει το ιδανικό κάλλος, απομιμούμενη τη φύση. Θεμελιώδεις χαρακτήρες του «ωραίου», είναι η απλότητα και η ηρεμία, η στάση και η ανάπαυση είναι ανώτερες από την κίνηση. Με τις έννοιες του δυναμισμού συνδέονται η κίνηση, η στιγμή, το αίσθημα, όλα παροδικά, ενώ με τις στατικές έννοιες συνδέονται το μεγαλείο, το κάλλος και το αιώνιο. Αιώνια είναι η εξιδανικευμένη και γυμνή μορφή, οι ατομικοί και ηθογραφικοί χαρακτήρες. Το σχήμα είναι νοητό και έγκυρο, το χρώμα είναι αισθητό και πρόσκαιρο. Το ιδανικό κάλλος είναι, όπως το νερό, τόσο καλύτερο, όσο είναι καθαρότερο, και τόσο διαυγέστερο, όσο πιο ακίνητο. Το ωραίο δεν υπάρχει στην φύση, αλλά το δημιουργεί ο καλλιτέχνης με την νοητική του δύναμη, αλλά το ιδανικό αυτό κάλλος μόνο οι Έλληνες το έφτασαν. Από τις έννοιες αυτές προκύπτουν η υπεροχή του σχήματος αντί του χρώματος, του κλειστού περιγράμματος αντί της αυθόρμητης γραμμής, του όγκου αντί της κηλίδας, της συνθέσεως αντί της εντυπώσεως και προ παντός του εξιδανικευμένου ανθρώπινου γυμνού. Ιεράρχηση αξιών με βάση τις αξίες που περιέρχονται στο θέμα, αλληγορική σύνθεση, ιστορική σύνθεση, γυμνή ανθρώπινη μορφή, προσωπογραφία, τοπίο, νεκρή φύση. Ένας σωστός πυθαγόρειος πίνακας αυστηρών και συντηρητικών κανόνων και αναλογιών, αλλά και μια αισθητική ιδεολογία τάξεως, αλήθειας και καθαρότητας θεμελιωμένη σε μια άκαμπτη ηθική. Ο Ναπολέων, ως πρόμαχος των ιδεών της Επανάστασης, έγινε παντοδύναμος στην Ευρώπη, το νεοκλασικό στυλ στην αρχιτεκτονική έγινε το στυλ της Αυτοκρατορίας. Στην ηπειρωτική Ευρώπη, παράλληλα με το ελληνικό στυλ, παρουσιάστηκε και μια γοτθική αναβίωση. Αυτή τραβούσε ιδιαίτερα τους ρομαντικούς, που δεν πείθονταν ότι η δύναμη του Λόγου θα διαμόρφωνε τον κόσμο, και νοσταλγούσαν την επιστροφή στην Εποχή της Πίστης.
Φρανσουά Ζεράρ
Η ζωγραφική δεν ήταν πια ένα κοινό επάγγελμα που η γνώση του περνούσε από δάσκαλο σε μαθητή. Αντίθετα είχε γίνει μάθημα και το δίδασκαν στις ακαδημίες. Η λέξη ακαδημία συμβολίζει τη νέα στάση. Οι Ιταλοί καλλιτέχνες του 16ου αιώνα, ονόμασαν τις αίθουσες που μαζεύονταν ''ακαδημίες'', για να υπογραμμίσουν την ισοτιμία τους με τους λογίους, όμως τον 18ο αιώνα οι ακαδημίες αυτές έγιναν σχολές Καλών Τεχνών. Οι ακαδημίες αυτές, βρίσκονταν υπό βασιλική προστασία, ένδειξη του ενδιαφέροντος του βασιλιά για τις τέχνες του κράτους του. Η μεγάλη προβολή από τις ακαδημίες των δασκάλων του παρελθόντος, έκανε τους πελάτες να προτιμούν να αγοράζουν τους παλαιούς καλλιτέχνες, παρά να παραγγέλνουν έργα στους ζωντανούς.
Αντουάν- Ζάν Γκρό
Το αποτέλεσμα αυτής της μεγάλης κρίσης ήταν ότι οι καλλιτέχνες αναζητούσαν νέα θέματα, πιο μελοδραματικά για να προσελκύσουν το κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος από τα παλαιότερα έργα παριστάνουν, φυσικά, θρησκευτικά θέματα από την Αγία Γραφή και τους βίους των Αγίων. Την ελληνική μυθολογία με τους έρωτες και τις έριδες των θεών, τις ηρωικές ιστορίες των Ρωμαίων με τα παραδείγματα θυσίας και ανδρείας και τα αλληγορικά θέματα που εικονογραφούν μια γενική αλήθεια προσωποποιώντας τη. Όλα αυτά άλλαξαν στην περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης. Ο καλλιτέχνης αισθάνθηκε ελεύθερος να διαλέξει για θέμα του οτιδήποτε ερέθιζε τη φαντασία του και τραβούσε το ενδιαφέρον του. Ο νεοκλασικισμός ξεκίνησε σαν άρνηση του ακαδημαϊσμού, αλλά κατέληξε σε ένα άγονο ακαδημαϊσμό.
Ουάσινγκτον- Καπιτώλιο
Η αρχιτεκτονική, η κυριότερη τέχνη της νεοκλασικής περιόδου, αντιτάσσει στην πλαστικότητα του μπαρόκ, την απλότητα των όγκων και της διακοσμήσεως, τη σκοπιμότητα των κατασκευών, των σεβασμό της φύσεως των χρησιμοποιημένων υλικών, αρχές που αποτελούν προϋποθέσεις και βασικούς όρους της έννοιας του «ωραίου». Αυτές, μαζί με τις καθαρές μορφές, τους αναγκαίους όγκους, τις αρμονικές αναλογίες, μπορούν, όπως οι επτά νότες της μουσικής, να δημιουργήσουν άπειρες παραλλαγές. Οι αρχιτέκτονες αναζητούν το ιδανικό κάλλος, «ωραίο συνειρμό ωραίων τμημάτων», μέσα από την κατασκευαστική αξία των όγκων και το ρυθμό των επιφανειών. Οι κανόνες τους, εφαρμοζόμενοι στους ελληνικούς και ρωμαϊκούς ρυθμούς, έπρεπε να αποτελούν, όχι τις διακοσμήσεις, αλλά τα ουσιαστικά τμήματα και τους σκελετούς των κατασκευών, με αντικειμενικό σκοπό τη συνοχή και την αρμονία των κτιρίων και την ισορροπημένη σχέση τους με το περιβάλλον. Έτσι, οι πέντε ρυθμοί ξαναζούν σε όλη την Ευρώπη, από τη Μαδρίτη ως τη Μόσχα, καθώς και στη Βόρειο και Νότιο Αμερική, μια τελευταία διεθνή αναλαμπή, γιατί το νεοκλασικό πνεύμα είναι ήδη ένας ιστορικός, προκαθορισμένος και πρόσκαιρος εκλεκτικισμός.
|
Πρέπει να συνδεθείτε πρώτα για να μπορέσετε να πραγματοποιήσετε σχόλιο. Η εγγραφή σας είναι δωρεάν.
|