Από τους προβληματισμούς που έχουν τεθεί αναφορικά με το καλλιτεχνικό έργο, θα μπορούσαμε να εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας σε δύο κομβικά σημεία. Καταρχάς ένα βασικό ερώτημα που αναδύεται είναι το πώς και γιατί ένας άνθρωπος  φθάνει στην καλλιτεχνική δημιουργία, από ποια δηλαδή εσωτερική ανάγκη ωθούμενος παράγει ένα έργο τέχνης. 

Κατά δεύτερον, υπεισέρχεται το ερώτημα ποιος είναι εκείνος που θέτει τους κανόνες για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να προσλαμβάνεται ένα έργο τέχνης, ο καλλιτέχνης, οι κριτικοί τέχνης ή ο καθένας ενδιαφερόμενος με τα προσωπικά του αισθητικά κριτήρια;

Πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η καλλιτεχνική δημιουργία είναι μια απόπειρα επικοινωνίας του καλλιτέχνη με τον έξω κόσμο. Έχουν διερωτηθεί όμως μήπως ο καλλιτέχνης αισθάνεται την ανάγκη να επικοινωνήσει πρωτίστως με τον εαυτό του, να συνδιαλαγεί με το εσώτατο «είναι» του, με αφορμή συγκεκριμένα βιώματα (πραγματικά ή ψυχολογικά) της ζωής του; Τα βιώματα του δημιουργού δεν μπορεί παρά να παρεισφρύουν στο έργο του, λιγότερο ή περισσότερο μεταμφιεσμένα από τα καλλιτεχνικά μέσα που έχει στη διάθεσή του ο εκάστοτε καλλιτέχνης.

Έτσι, η καλλιτεχνική δημιουργία μεταστοιχειώνει με τα δικά της εργαλεία λογικές ή συνειρμικές σκέψεις και συναισθήματα, που δεν μπορεί παρά να προκύπτουν από αφορμές που παρέχει το εξωτερικό ή εσωτερικό περιβάλλον (που κι αυτό επηρεάζεται από το εξωτερικό) στον ίδιο το δημιουργό. Η Γκερνίκα του Πικάσο είναι γέννημα του αποτροπιασμού του καλλιτέχνη έναντι των επιπτώσεων του Ισπανικού πολέμου. Η κραυγή του Μουνχ αποκαλύπτει ένα έντονο, σαφώς απεικονισμένο προσωπικό ψυχολογικό βίωμα του δημιουργού, αντλημένο από τη συναισθηματική του πραγματικότητα. Ο σουρεαλιστής ζωγράφος Νταλί αποτυπώνει τους συνειρμούς του σ? ένα αινιγματικό χώρο, εντάσσοντας σ? ένα αφιλόξενο περιβάλλον στοιχεία της πραγματικότητας, την οποία επιθυμεί να υπερβεί, ενώ o Πόλοκ, εκπρόσωπος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, εκφράζει με αμεσότητα τα συναισθήματά του, όπως ένας ποιητής επιδίδεται στην αυτόματη γραφή.

Κατά συνέπεια, με το έργο τέχνης ο εκάστοτε δημιουργός εκφράζεται νοητικά, συναισθηματικά ή συνειρμικά, υπηρετώντας όχι τόσο την επιθυμία του να μεταδώσει συγκεκριμένα μηνύματα στους αποδέκτες του, όσο την εσωτερική του ανάγκη να μεταμορφώσει ένα προσωπικό του βίωμα, για να απελευθερωθεί από αυτό και να λυτρωθεί. Αν δηλαδή ένα έντονο βίωμα καθιστά δέσμιο τον δημιουργό, η καλλιτεχνική δημιουργία γίνεται το μοναδικό καταφύγιο που μπορεί να τον αποδεσμεύσει από το βίωμα που τον καταδυναστεύει. «Η Τέχνη ξαναπλάθει ως λαθραίος Θεός τον κόσμο απ? την αρχή σχεδόν, μεταμορφώνοντας ό,τι μας απελπίζει ως γνωστό και αδιάσειστο σε μια καταπραϋντική αβεβαιότητα» δήλωνε η ποιήτρια Κική Δημουλά σε εκδήλωση που δόθηκε προς τιμήν της στο Αρσάκειο στις 14 Μαϊου του 1996, και ο υπαινιγμός για την πρόσκαιρη θεραπευτική δράση της τέχνης είναι σαφέστατος.