Η δική μου προσωπική οπτική με την οποία κάθομαι από τη θέση του απλού θεατή από τη μια, αλλά και του αρθρογράφου του artmag.gr από την άλλη, έχει ως βάση αυτό που είχε πει κάποτε ο Φρανσουά Τρυφό ότι «δεν υπάρχουν καλές και κακές ταινίες, υπάρχουν μόνο καλοί και κακοί σκηνοθέτες». Βέβαια παραμένει η βάση. Γιατί την εποχή του Τρυφώ υπήρχαν κινηματογραφικοί δημιουργοί από κάθε ήπειρο και κάθε σχολή, που ακόμα και τότε στην Αμερική τους επέτρεπαν, λίγο ή πολύ, να κάνουν τέχνη και δεν τους συμπεριφέρονται όπως σήμερα σαν υπαλλήλους ενός μεγάλου στούντιο. Γιατί κακά τα ψέμματα στις μέρες μας ειδικά υπάρχουν πολλοί «κακοί υπάλληλοι». Έτσι κάθε φορά που κρίνω μία ταινία ως «κακή» εννοώ πάντα ότι κάποιος πίσω από τη κάμερα, ο σκηνοθέτης, ή ο σεναριογράφος ίσως πολλές φορές, ή ακόμα και οι δύο μαζί, πήραν μια ιδέα και την υλοποίησαν με πολύ άσχημο τρόπο.

Τι σημαίνει όμως αυτο; Τι σημαίνει άσχημος τρόπος όταν τελικά τα πάντα στις τέχνες είναι υποκειμενικά; Σημαίνει ότι η προσέγγιση που επέλεξαν οι συντελεστές της ταινίας για την δημιουργία της τελικά δεν ήταν η ενδεδειγμένη, πάντα όπως το κρίνει το δικό μου υποκειμενικό πρίσμα. Παρόλα αυτά κάθε μορφή τέχνης καλώς ή κακώς ακολουθεί κάποιες νόρμες και κάποιους κανόνες. Δεν μπορούμε όταν καταπιανόμαστε με κάτι να έχουμε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα, κάτι πραγματικά ωραίο ως δημιουργία χωρίς να ακολουθήσουμε αυτούς τους κανόνες. Χωρίς να κινηθούμε μέσα σε ένα πλαίσιο, που διδαχθήκαμε. Για να το κάνουμε αυτό...

...θα πρέπει να είμαστε ο Ντέηβιντ Λυντς. Το παράδειγμα του συγκεκριμένου σκηνοθέτη, αγαπημένου σε μεγάλη μερίδα σινεφίλ κοινού, είναι το ιδανικότερο για να εξετάσουμε λίγο την οπτική με την οποία κρίνω μία ταινία. Είναι αλήθεια πως όλοι έχουμε μια τάση κατά καιρούς να επικροτούμε το διαφορετικό, ίσως επειδή το αναζητούσαμε καιρό και βαρεθήκαμε στο μεταξύ τις ίδιες μανιέρες, όπως επίσης να θέλουμε να εξελίσσουμε τα κοιταγματά μας και την αισθητική μας με το να πειραματιζόμαστε και να «ψάχνουμε» πιο αντισυμβατικά, πιο διαφορετικά, όσον αφορά την προσέγγιση τους, έργα τέχνης, ιδιαίτερα κινηματογραφικά. Ο Ντέηβιντ Λυντς, που κατ?εμέ είναι ένας σκηνοθέτης που δεν μπορώ να παρακολουθήσω, ανήκει σε αυτούς που αφού έκαναν όνομα πειραματίστηκαν, προκάλεσαν τον εαυτό τους και τόλμησαν κάτι διαφορετικό, κάτι εκτός κανόνων, κάτι που δεν υποτάσσεται σε καμμία νόρμα και συνθήκη. Ο λόγος που το έκανε όμως, και αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο, είναι γιατί ήταν ήδη «μεγάλος» και αναγνωρισμένος. Είχε κάνει ένα Eraserhead και ένα Elephant Man! Κι αυτό τείνουμε να το ξεχνάμε όταν κρίνουμε κάποιον ως πρωτοποριακό ή τολμηρό και ξαφνικά θαυμάζουμε το έργο του, ίσως επειδή είναι και «της μόδας». Μπορεί ο Λυντς ως σουρεαλιστής να ξεκίνησε και έτσι να συνέχισε το έργο του αλλά απέκτησε κοινό "παίζοντας" με τους κανόνες του σουρεαλισμού. Διότι για να φτάσει κάποιος στον κινηματογράφο να κάνει κάτι πρωτοποριακό πρέπει ήδη να είναι μεγάλος. Δεν μπορεί να ξεκινήσει έτσι. Γιατί απλούστατα δεν θα τύχει αποδοχής. Και αν δεν τύχεις αποδοχής... δεν μπορείς να κάνεις επόμενες ταινίες. Δεν μπορείς ούτε να εξελίξεις ή να πειραματιστείς περαιτέρω ακόμα και με το ίδιο το είδος που υπηρετείς, εν προκειμένω τον σουρεαλισμό.

Κανείς δεν μπορεί να πει λοιπόν, ούτε εγώ που ο αμφιβληστροειδής μου δεν μπορεί να αποδεχτεί ούτε καρέ του Mulholland Drive ή του Inland Empire, ότι ο Λυντς δεν είναι ένας μεγάλος σκηνοθέτης, δεν είναι μαέστρος στη δουλειά του, δεν κάνει σινεμά, ή οτι οι ταινίες του αυτές δεν είναι ταινίες αλλά όνειρα, και πως δεν συγκαταλέγονται στα έργα τέχνης. Για όσους ξέρουν το έργο του και ξέρουν και τα επιμέρους στοιχεία που συνθέτουν μία ταινία, τα στάδια της παραγωγής της και τη δουλειά που απαιτείται να γίνει σε αυτά, το ότι ο Λυντς είναι ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης είναι τρόπο τινά μια αντικειμενική, γενικής παραδοχής, αλήθεια. Οχι παγκόσμια ή συμπαντική, αλλά ας το πούμε «στοιχειοθετημένη» και με απτές αποδείξεις. Το τελείως υποκειμενικό σημείο του ζητήματος έρχεται την ώρα που κρίνουμε κάτι καθαρά και μόνο βάσει της αισθητικής μας.