Οι περισσότεροι άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και ένα μεγάλο μέρος των εκδοτών και των κριτικών της λογοτεχνίας, μεταφράζουν την επιτυχία ενός σύγχρονου νέου ποιητή με βάση την ανταπόκριση που έχει ο ποιητικός λόγος του στο ευρύ κοινό της εποχής μέσα στην οποία ο ίδιος ζει.

Ο Τόμας Στερνς Έλιοτ στο βιβλίο του «Επτά δοκίμια για την ποίηση» (εκδ. Γράμματα, μτφρ. Λαϊνά Μαρία, 1982, σελ. 15), έρχεται να αντικρούσει την παραπάνω τακτική, καταθέτοντας τις απόψεις του ως ακολούθως: «Δεν είναι και τόσο σημαντικό αν ένας ποιητής είχε στον καιρό του πλατύ κοινό. Αυτό πού’ χει σημασία είναι πως θά’ πρεπε νά ’χει πάντα, σε κάθε γενιά, ένα μικρό κοινό…Θα προχωρούσα περισσότερο λέγοντας πως είναι μάλλον ύποπτο αν ένας ποιητής αποχτήσει πολύ γρήγορα ένα πλατύ κοινό: γιατί μας κάνει να φοβηθούμε πως δε φτιάχνει τίποτα καινούργιο πραγματικά, πως δίνει στον κόσμο μόνο αυτό που κιόλας έχει συνηθίσει, κι επομένως αυτό που τού’ χαν δώσει οι ποιητές της προηγούμενης γενιάς.

Διαβάζοντας το τρίτο βιβλίο της αυτοβιογραφικής τριλογίας του Κωνσταντίνου Τζούμα με τίτλο «Πανωλεθρίαμβος» (εκδόσεις Καστανιώτη, 2010), ανακαλύπτει κανείς, μεταξύ της παράθεσης γλαφυρών γεγονότων, αποστάγματα της προσωπικής διαδρομής του καλλιτέχνη που έχουν καθολική ισχύ. Ένα από αυτά, το οποίο μάλιστα αφορά στην τέχνη στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα εμπεριέχεται στο παρακάτω απόσπασμα της σελίδας 584-585:

Αποσπάσματα από το ημερολόγιο ταξιδίου στην γη των θεϊκών πέπλων και του μεσονύκτιου ηλίου με όχημα την μουσική του Biosphere

Τι σχέση έχει ο στοχασμός, ως διανοητική διαδικασία, με την τέχνη; Ο Νορμανδός λογοτέχνης Γκιστάβ Φλομπέρ επιχειρεί να ερμηνεύσει πώς ένα έργο τέχνης προκύπτει κυρίως έπειτα από τον εμβριθή στοχασμό του δημιουργού του. Στο περιοδικό «Διαβάζω» (αριθμ. 143, 7-5-86, σελ. 46) που περιέχει ένα αφιέρωμα στον εν λόγω συγγραφέα, φιλοξενείται το παρακάτω αποκαλυπτικό κείμενο του:
«Στοχάσου, στοχάσου, προτού γράψεις. Πρώτα να συλλάβει ο νους. Αυτό το αξίωμα του μεγάλου Γκαίτε είναι η πιο απλή και η πιο εξαίσια σύνοψη και εντολή όλων των πιθανών έργων τέχνης… Να έχεις πάντα στο νου σου το πρωτότυπο, και τίποτε άλλο… Η τέχνη είναι μια αναπαράσταση, δεν πρέπει να σκεφτόμαστε παρά πώς να αναπαραστήσουμε. Πρέπει το πνεύμα του καλλιτέχνη να είναι σαν τη θάλασσα, τόσο απέραντο, ώστε να μη φαίνονται τα όριά του, τόσο αγνό, ώστε να καθρεφτίζονται βαθιά μέσα του τα αστέρια του ουρανού».